تبلیغات
اهمیت آب و خاک - نمونه برداری خاک

نمونه برداری خاک

شنبه 12 اردیبهشت 1388 06:26 بعد از ظهر

نویسنده : هادی

             نمونه برداری خاک:

هدف:تجزیه وشناخت خاک و در نتیجه مورد استفاده قرار دادن آن است

1.تقسیم بندی زمین:بر اساس نوع زمین ونوع گیاه وشیب یا مسطح بودن

2.نمونه برداری:

روشهای نمونه برداری:

الف: روش محور مختصات      ب: روش شبکه بندی     

ج: روش چند ضلعی:چند ضلعی نا مشخص را در نظر گرفته ومحل تلاقی را علامت می زنیم 

د: روش زیگزاگی:

براس گیاهان زراعی وصیفی(گل وگیاه) از عمقcm 30-0  نمونه برداری می کنیم ولی برای درختان از عمق   cm120-0  نمونه برداری می کنیم.

تعداد نمونه ها در 3-1 هکتار برابر با 25-20  نمونه باید باشد (هر نمونه kg 5/1-1 )

انواع نمونه: ساده ,مرکب ,دست نخورده ,دست خورده

25-20 نمونه را با هم مخلوط کرده وسپس به میزان   kg  5/1 -1  نمونه برداشته

نمونه ساده:اگر هر یک از نمونه های  برداشت شده جداگانه  مورد تجزیه قرار دهیم به آن نمونه ساده گویند

نمونه مرکب:اگر تعدادی  نمونه ساده را مخلوط کرده ویک نمونه برداریم به آن نمونه مرکب گویند

نمونه دست نخورده: اگر نمونه حالت وساختارطبیعی خاک را برای ما حفظ کند

نمونه دست خورده: اگر نمونه حالت وساختارطبیعی خاک را برای ما حفظ نکند

زمان نمونه برداری: موقعی که خاک ما رطوبت گاورو را داشته باشد یا رطوبت ظرفیت زراعی مزرعه باشد معمولاًنمونه ها را در پاییز بعد ازبرداشت محصول ودر بهار قبل از کاشت انجام می دهند.

وسایل نمونه برداری: بیل و بیلچه(برای نمونه دست خورده)استوانه های نمونه برداری، سوند یا       ا وگر Augerیا آ لر(نمونه دست نخورده،عمق نمونه برداری بیشتر)

روش کار:       

ابتدا استوانه را بر روی خاک قرار می دهیم وبا پتک پلاستیکی به آن ضربه وارد می کنیم وبه درون زمین می رود سپس در پوش را قرار می دهیم وکناره های ظرف را خالی می کنیم بیلچه را در زیر استوانه قرار می دهیم ودست خود را روی در پوش قرار می دهیم وظرف را بر می گردانیم هر نمونه ای که از سر زمین بر می داریم داخل کیسه های پلاستیکی ریخته ومشخصات کامل محل، زمان جمع آوری،عمق نمونه برداری ونام شخص نمونه بردار را در یک کارت تشریح می نویسیم ودر داخل نایلون قرار می دهیم وسپس در آزمایشگاه در سینی های پلاستیکی ریخته ودر جای خشک بدور از نور خورشید خشک قرارمی دهیم (به دلیل اینکه نور میکرارگانیسم را از بین می برد وبعضی فعالیتهای فیزیکی وشیمیایی روی خاک انجام می گیرد)

بعد از خشک شدن با خودکار پلاستیکی پودر کرده واز الک mm2 عبور می دهیم. در خاکشناسی ما به ذرات کوچکتر از mm 2، خاک می گوییم وآزمایشها را در ظرفهای mm 2 انجام می دهیم.

بعد نمونه ها را درون ظروف چوبی یا پلاستیکی قرار می دهیم ودرش را می بندیم ودر جای خشک وتاریک وبدور از آفتاب نگهداری می کنیم.اگراین نمونه ها برای تجزیه های شیمیایی وفیزیکی باشد حداکثر برای یک تا دو سال می توانیم نگه داریم اما برای تجزیه های بیولوژیکی باشد ما بایستی داخل یخچال در دمای c4حداکثر به مدت 6 ماه نگه داری کنیم  نتایج حاصل در مورد جمعیت درست نخواهد بود.

تعیین بافت خاک بروش لمسی: بافت خاک یکی از خصوصیات فیزیکی خاک می باشد همچنین از خصوصیات ثابت است و کم تغییرپذیر است.

عواملی که تحت تاثیر بافت خاک می باشند: نفوذ پذیری ، زه کشی ، تهویه، سله بندی خاک و.....

بافت خاک: فراوانی نسبی ذرات رس، شن، سیلت است.   شن mm 05/0» x> 2                سیلت mm 002/0>x » 05/0         رس mm 002/0 x <        کلوئید  mm 0002/0

x

 

هر چه میزان شن بیشتر ، نفوذپذیری بیشتر، زه کشی بیشتر، تهویه بیشتر، مواد غذایی کمتر خواهد بود

هر چه میزان رس بیشتر ، نفوذپذیری کمتر، زه کشی کمتر، تهویه کمتر، مواد غذایی بیشتر خواهد بود   

مخلوطی از رس وشن برای خاک مناسب است.

بعضی از قلمه ها در خاکهای شنی وسیب زمینی بیشتردر زمین های شنی حاصل می دهد(به دلیل سبک بودن شن غده سیب زمینی خوب رشد کرده وبزرگ می شود)

انواع خاک بر اساس نوع  رسی ، شنی و سیلتی:

1-sand     2-loamy sand     3- sandy loam    4-loam           5-silty loam                6-silt    7-sandy clay loam                   8-clay loam                 9-silty clay loam      10-sandy clay              11-silty  clay             12-clay          روش کار: بعد از اینکه خاک مورد نظرمان را از محوطه دانشگاه به وسیله استوانه فلزی (نمونه دست نخورده)یا به وسیله سوند یا اوگر یا آ لر(نمونه دست خورده) تهیه کردیم  باید کمی آب برداشته و باgr 50 خاک ( دست خورده) مخلوط کرده تا گِلی که در حد فیلت کپسیته باشد درست کنیم بعد از اینکه به حالت خمیری در آمد طبق جزوه عمل می کنیم ونوع خاک را تشخیص می دهیم.

در استوانه فلزی باید وزن استوانه وخاک وقطروارتفاع  استوانه را به وسیله ترازو وکولیس محاسبه کنیم.

وزن استوانه بدون در: gr186

وزن در استوانه: gr 4/8

وزن کل استوانه حاوی خاک دست نخورده: gr 7/164

قطر ظرف استوانه:cm 5/5

ارتفاع ظرف استوانه:cm 3/3

تعیین بافت خاک به روش هیدرومتری:

هیدرومتر:چگالی سنجی است که از سه بخش تشکیل شده است                                                                          اولین بخش شاخک که از 60-0 درجه بندی شده است.

دومین بخش:حبابی شکل     سومین بخش:جسم سنگینی که از سرب پر شده است

هیدرومتر در دمای c20کالیبره شده است وغلظت را بر حسب gr/lنشان می دهد.

تعیین در صد شن، رس، سیلت:( به روش فیزیکی یا شیمیایی) خاکدانه ها را از بین می بریم وذرات کوچک باقی می ماند. روش فیزیکی مثل: الک کردن وکوبیدن یاهم زدن، روش شیمیایی مثل:استفاده از نمک سدیم که در آن از نمک هگزا متا فسفات سدیم استفاده میشود.    ph=8/5بدست آمده در آزمایش.

  روش کار:ابتدا سوسپانسیون خاک را تهیه می کنیمgr50 خاک برداشته وداخل ارلن یا بشری می ریزیم سپس حدودcc250 آب به آن اضافه می کنیم و  مخلوط می کنیم علاوه بر مخلوط کردن وهمزدن به وسیله دست به صورت دورانی نیز هم می زنیم سپس حدود cc100 نمک هگزا متا فسفات سدیم  ( ده در صد ) می ریزیم ودو باره هم می زنیم حداقل باید12ساعت نمونه را به همان حال قرار داده تا آماده برای استفاده باشد بعد از مدت تعیین شده نمونه را در یک استوانه یک لیتری می ریزیم وبا آب مقطر به حجم یک لیترمی رسانیم.

برای حذف اثر نمک یک استوانه شاهد نیز تهیه می کنیم بدین صورت که این استوانه شاهد حاوی cc 100 نمک هگزا متا فسفات سدیم است که به حجم یک لیتر رساندیم که غلطت نمک را به ما نشان می دهد.سپس با استفاده از همزن میله ای شیشه ای کاملاً سوسپانسیون را به هم زده وبه محض بیرون آمدن همزن کرومتر را می زنیم سر چهل ثانیه باید غلظت داخل سوسپانسیون خوانده شود همزمان با قرائت هیدرومتر با دماسنج دما را نیز اندازه می گیریم اگر دما بیشتر یا کمتر از       c 20باشد باید تصحیح دمایی صورت گیرد.

بعد از دوساعت نیز دمای سوسپانسیون را اندازه گیری کرده و با هیدرومترغلظت را اندازه می گیریم.

در مدت s40(اندازه گیری اول)فقط ذرات شن رسوب می کنند پس ازدو ساعت (اندازه گیری دوم)رس وسیلت رسوب می کندو با استفاده از مثلث بافت خاک ودراختیارداشتن در صد رس وشن وسیلت می توان نوع خاک را تعیین کرد.                                         

تعیین رطوبت خاک :

آب نگهداری شده در داخل منافذ خاک را آب خاک یا رطوبت خاک می گویند.

یکی از مهمترین نقشی که آب در خاک ایفا می کند تامین رطوبت برای گیاه است. اگرخاک را در آون به مدت24 ساعت در دمای c 105 قرار دهیم آن خاک را خاک خشک آون می گویند.

روش کار:برای انجام این آزمایش وبدست آوردن در صد رطوبت جرمی خاک، ابتدا حدود           gr50-40خاک را بر می داریم داخل بوته چینی که قبلاً وزن آنرا بدست آورده ایم می ریزیم،سپس بتدریج آب را با پیست اضافه می کنیم ورطوبت ظرفیت زراعی واشباع را تهیه می نماییم، رطوبت ظرفیت زراعی حالتی است که خاک حالت خمیری به خود می گیرد ولی وقتی بین دو انگشت قرار می دهیم به انگشتانمان نمی چسبد.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -